RODZAJE SAUN

Możemy rozróżnić kilka rodzajów saun. Każda z nich posiada inne parametry, takie jak temperatura i wilgotność panująca w środku. Wykonane są z różnych materiałów i charakteryzują się innymi właściwościami. Można podzielić je na sauny suche, parowe i sauny na podczerwień.

Sauna sucha (fińska) to specjalnie przystosowane pomieszczenie, które od środka wyłożone jest drewnem. Ściany są bardzo dobrym izolatorem, aby nie tracić temperatury uzyskanej w środku. Drewniane ławy ustawione są kaskadowo, co pozwala korzystającym przebywać na różnej wysokości. Podstawowym urządzeniem zabiegowym jest w saunie piec wyposażony w grzałki elektryczne, które nagrzewają znajdujące się w nim kamienie. Są to specjalne skały, oddające ciepło do wnętrza sauny. Podczas korzystania z sauny, co jakiś czas polewa się kamienie wodą, w celu uzyskania chwilowego zwiększenia wilgotności. Działanie to powoduje jeszcze większe przegrzanie ciała, ponieważ utrudnia wydzielanie potu. Temperatura i wilgotność w komorze sauny jest uzależniona od wysokości. Najniższa temperatura jest nad podłogą, a najwyższa pod sufitem. Odwrotnie sytuacja wygląda z wilgotnością, która jest najniższa pod sufitem, a najwyższy nad podłogą.

Następnym rodzajem sauny jest łaźnia parowa (rzymska), która wywodzi się ze starych tradycji słowiańskich. Pomieszczenie to najczęściej nie jest wykonane z drewna. Wnętrze łaźni wyłożone jest mozaiką, która dodatkowo zwiększa atrakcyjność tego miejsca. Płytkami ceramicznymi wyłożone są również ławy. Do środka doprowadzone są kanały, które doprowadzają gorącą parę, stwarzając warunki około 100% wilgotności. Przy tak wysokiej wilgotności, człowiek znosi temperaturę w granicach 40-60ºC i taka jest utrzymywana w łaźni. Podobnie jak w saunie suchej występuje tutaj przegrzewanie ale w niższej temperaturze. Podwyższona wilgotność utrudnia proces pocenia się, a co za tym idzie nie obniża się temperatura ciała.

Ostatnim rodzajem sauny jest sauna na podczerwień, która stała się w ostatnich latach bardzo popularna. Jest to alternatywa dla saun suchych, ale ma z nią praktycznie tylko jedną cechę wspólną. Też jest wykonana z drewna. Klasyczny piec zastępują promienniki podczerwieni, które wytwarzają promieniowanie IR o mniejszej energii i stopniu penetracji tzw. daleka podczerwień (FIR). Kabina służy do naświetlania całego ciała.

DZIAŁANIE SAUNY, JAK KORZYSTAĆ Z SAUNY ORAZ WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE SAUN JAKO ELEMENT ZDROWOTNEJ REKREACJI W SAUNACH

Sauny różnią się od siebie wieloma aspektami, takimi jak rodzaj materiału z jakiego są wykonane oraz warunkami panującymi w środku, czyli temperaturą i wilgotnością. Nie są to jedyne różnice. Najważniejszymi elementami i cechami rekreacji w saunach są ich właściwości, czyli oddziaływanie na organizm oraz zasady, według których powinien kierować się korzystający. Musi się on dostosować do określonych reguł, aby w pełni skorzystać z zalet, jakie oferują mu sauny. Każda z opisywanych kabin ma inne właściwości i charakteryzuje się różną metodyką korzystania. Zasady korzystania z saun należy rozpatrzyć pod kątem sauny suchej, łaźni parowej i sauny na podczerwień.

Sauna sucha – właściwości, zalety i zastosowanie

Sauna sucha (fińska) to zabieg o wieloletniej tradycji. Jego korzenie sięgają czasów antycznych. Wtedy już zaobserwowano korzyści płynące z naprzemiennego ogrzewania i oziębiania ciała. Obecne zasady stosowania sauny zostały opracowane przez pokolenia Skandynawów, a w szczególności Finów, którzy chodząc do sauny 1-2 razy w tygodniu wraz z całymi rodzinami mieli sobie zapewnić zdrowe i długie życie.

Główną cechą sauny jest naprzemienne przegrzewanie i chłodzenie organizmu. Dlatego zabieg ten można podzielić na dwie fazy – nagrzewania i ochładzania. Na koniec wymagany jest również wypoczynek. Do korzystania z sauny należy się też odpowiednio przygotować: nie spożywać obfitych posiłków i alkoholu oraz załatwić wszystkie potrzeby fizjologiczne. Przed wejściem trzeba dokładnie umyć ciało mydłem, a następnie, co jest bardzo istotne, dokładnie osuszyć skórę. Podczas fazy nagrzewania osoba biorąca kąpiel znajduje się na drewnianych ławach w pozycji siedzącej lub leżącej. Aby zwiększyć oddziaływanie ciepła na ustrój można przenieść się na wyższe ławy, gdzie panuje większa temperatura lub polewać wodą kamienie w saunie. Można to wykonywać podczas pierwszego wejścia lub dopiero przy kolejnych. Pod całym ciałem musi znajdować się bawełniany ręcznik. Najlepiej, ze względów bezpieczeństwa, nie przebywać w środku samotnie, ale zachować w niej ciszę i nie prowadzić rozmów. Jest to miejsce relaksu i wyciszenia. Osoby, którym nie sprzyja wysoka temperatura mogą dodatkowo chłodzić twarz i okolice serca. Na fazę nagrzewania powinno przeznaczyć się od 5 do 12 minut i jest to indywidualna sprawa każdego człowieka. Po tym etapie następuje faza ochładzania. Bardzo ważny i nieodłączny element korzystania z sauny. Stosuje się w tym celu różne sposoby: zanurzenie w basenie z zimną wodą (poniżej 18 stopni Celsjusza), wyjście na świeże powietrze, nacieranie śniegiem i lodem oraz korzystanie z zimnego prysznica. Chłodzenie organizmu nie może być gwałtowne i jest dedykowane osobom ze sprawnym układem krążenia. Czas tej fazy nie może przekroczyć 12 minut. Bardzo ważne w korzystaniu z sauny jest dobre przegrzanie i należyte schłodzenie. Ostatnią fazą jest wypoczynek, który powinien trwać od 20-30 minut. Wskazane jest wtedy uzupełnianie wody lub soków owocowo- warzywnych, a w szczególności soku pomidorowego (zawartość potasu). Niewskazane jest spożywanie alkoholu przed, w trakcie i po zabiegu. Aby sauna miała jak największe działanie fizykoterapeutyczne, w czasie jednego seansu powinno powtórzyć się dwu lub trzykrotnie wyżej opisany cykl, czyli fazę nagrzewania, chłodzenia i wypoczynek. Tylko wtedy można powiedzieć, że korzystało się z sauny w pełnym jej znaczeniu. Sauna to nie tylko ogrzewanie, ale również chłodzenie ciała i odpoczynek.

Sauna ta jest często stosowana w celach leczniczych. Dawkowanie czynnika termicznego jest atrakcyjne i proste, więc cieszy się również dużą popularnością. W praktyce ciężko jest wskazać bezpośrednie wskazania do korzystania z sauny. Obecnie stosuje się ją w celu odpoczynku po ciężkich wysiłkach, odprężenia, pielęgnacji ciała oraz wzmocnienia wydolności i zahartowania organizmu.

Wskazania pośrednie do korzystania z sauny suchej obejmują:


Ze względu na obciążający charakter zabiegu w saunie ma ona również następujące przeciwwskazania:


Odpowiednie stosowanie sauny, oprócz właściwości leczniczych i relaksacyjnych, daje również efekty treningowe: